07.05.2021

Жалпы республикалык тесттин катышуучусунун жүрүм-түрүм эрежелери

          1.       ЖАЛПЫ ЖОБОЛОР

1.1      Бул Эрежелер Кыргыз Республикасанын өкмөтүнүн  2006-жылдын 2 июнунда №404 Токтому менен бекитилген Жалпы республикалык тест жөнүндөгү Жобону ишке ашыруу максатында ББОУБ мекемеси (мындан ары – «тест кызматы») тарабынан түзүлгөн. Бул Жобого ылайык, тестти жүргузүү көз карандысыз тест кызматы түзгөн эрежелердин негизинде өткөрүлөт.

1.2      Жалпы республикалык тест (мындан ары – ЖРТ) Кыргыз Республикасындагы ЖОЖдорун  бардыгында, алардын менчик түрүнө жана ведомстволук караштуулугуна карабай, гранттык да, контракттык да негиздеги күндүзгү, кечки жана дистанттык окутуу формасында окуй ала турган абитуриенттерди аныктоо үчүн өткөрүлөт.

1.3       Төмөнкү адамдар  ЖРТнын катышуучуулары (мындан ары – Катышуучу) боло алат:

  • Кыргызстандын, Казакстандын, Россиянын, Беларустун, Тажикстандын жарандары – ЖОЖго бюджеттик же контракттык негизде окууга өтүү үчүн.
  • Башка өлкөлөрдүн жарандары – контракттык негизде гана окууга тапшыруу үчүн;
  • Өтүп жаткан жылдын бүтүрүүчүлөрү: мектептердин 11-класстарынын же колледждердин, кесиптик лицейлердин (КТУ) бүтүрүүчү курстарынын окуучулары;
  • мурдагы жылдардын бүтүрүүчүлөрү – орто билим жөнүндөгү аттестаты же кесиптик орто, кесиптик жогорку билим жөнүндөгү диплому бар адамдар.

1.4       Жогорку окуу жайлардын студенттери ЖРТнын Катышуучусу боло албайт.

1.5       Тестке кирүүгө уруксат алуу үчүн Катышуучу каттоодон өтүшү жана анын жанында төмөнкү документтер  болушу керек:

  • сүрөт чапталып, тестке каттоо жүргүзүлгөн билим берүү мекемесинин же жергиликтүү билим берүү бөлүмүнүн мөөрү басылган тестке киргизүү талону;
  • инсандыкты күбөлөндүрүүчү документ: паспорт же, эгерде Катышуучу 16 жашка чыга элек болсо, туулгандыгы жөнүндө күбөлүк менен өзү окуп жаткан жерден алынган, сүрөтү чапталып,  билим берген мекеменин мөөрү абитуриенттин сүрөтүнүн чет жагына басылган маалымкат (справка). Маалымкат билим берген мекеменин директорунун колу менен тастыкталыш керек. Эгерде Катышуучу 16-жашка чыккан жана ал мурдагы жылдардын бүтүрүүчүсү болсо, анын паспорту жок болсо, анда документтерди паспорт алууга тапшырганын тастыктаган, сүрөтү чапталып, сүрөттүн чекесине мөөр басылган Калкты тейлөө борборунан (КТБ / ЦОН) же Мамлекеттик каттоо кызматынан (МКК / ГРС) маалымкат алып келиши керек.

1.6       Бул Эрежелердин 1.5 пунктунда көрсөтүлгөн документтер бар болгондо, Катышуучу, тест борборуна кирип бара жаткан жерден документтердин талапка ылайык келгенин текшерүү жол-жобосунан жана катталуудан өтүшү керек. Ошондо көрсөтүлгөн инсандыгын күбөлөндүргөн документтин номери тестке киргизүү талонунда жазылган документтин номерине туура келүүгө тийиш.

1.7       Тест өткөрүлө турган аудиторияга кирип жатып катышуучулардын коопсуздугун жана тест материалдардын жашырындыгын сактоо үчүн Катышуучу металлодетектор менен текшерилүү чарасынан өтөт.  

1.8       Аудиторияга киргенде Катышуучу администратор көрсөткөн столго отурат.

1.9       Тест башталар алдында администратор Катышуучуларга керек болгон маалыматты камтыган стандартташтырылган көрсөтмөлөрдү окуп берет.

1.10      Тест жүрүп жаткан убакта Катышуучунун столунда төмөнкү нерселер гана болушу керек:

  • инсандыгын күбөлөндүргөн документ;
  • тестке кирүү талону;
  • көк же кара түстөгү, жакшы жазган калем;
  • тест дептери;
  • жооп барагы;
  • черновик (негизги тесттин "Математика" бөлүмүнүн үстүндө жана химия, биология, физика, математика жана тарых боюнча предметтик тесттердин үстүндө иштеген мезгилде).

1.11     Бул Жобонун 1.5 пунктунда аталган нерселерден башка буюмдар Катышуучунун столунда болбошу керек. Тесттин администраторлору Катышуучулардын жеке буюмдары жоголуп кеткен учурда материалдык жоопкерчилик тартышпайт.

1.12     Тест өтүп жаткан учурда тесттин администраторлору аудиторияларда тест тапшырып жаткан абитуриенттерди сүрөткө же видеого тартып кетиши мүмкүн.

1.13     Эгерде Катышуучуда суроолор пайда болсо, ал колун көтөрүп, администраторго кайрылууга тийиш. Администратор тесттин мазмунуна тиешеси жок суроолорго гана жооп берет жанан  тапшырмаларды аткарууга жардам берүүгө укугу жок.

1.14     Эгерде Катышуучуда тесттин мазмунуна байланыштуу суроо келип чыкса, ал өзүнүн суроосун администратордогу " Тест тапшырмаларындагы так эместиктерди каттоо формасына" сыпаттап жаза алат. Форма тест бүткөндөн кийин, администраторлор тест дептерлерин чогултканга чейин толтурулат. Катышуучу Формага өз телефон номерин/почто адресин/электрондук адресин жазган болсо, ББОУБнун кызматкерлери пайда болгон суроо боюнча абитуриент менен байланышат.

1.15     Кечиккен катышуучу оозеки  нускамаларды окуу аяктап, тест баштала элек учурга чейин тестке кире алат.

Бул учурда кечиккен абитуриентке нускама өз алдынча окулбайт жана кошумча убакыт бөлүнүп берилбейт, бирок ал тест эрежелерин сактоого тесттин калган катышуучулары менен бирдей эле жоопкерчилик тартат.

1.16     Эгерде Катышуучу дарсканадан жүйөлүү себептен улам администратордун уруксаты менен чыкканда, ага тестти аткаруу үчүн кошумча убакыт бөлүнүп берилбейт. Дарсканадан абитуриенттер бир-бирден гана чыгууга тийиш. Зарыл болгон учурда администратор Катышуучуну коштоп чыгышы мүмкүн.

 

2.  ЖАЛПЫ РЕСПУБЛИКАЛЫК ТЕСТТИН КАТЫШУУЧУСУНУН УКУКТАРЫ ЖАНА МИЛДЕТТЕРИ

2.1       Тест Катышуучусу бир катар укуктарга ээ:

2.1.1     ЖРТны тапшыруу үчүн керектүү маалыматтарды алууга: тестке катталуу тартиби жөнүндө (мектептеги же билим берүү бөлүмүндөгү каттоо үчүн жоопту адамдан); тесттен өтүү жол-жоболору, тест учурундагы жүрүм-турум эрежелери, жооп берүү барагын толтуруу эрежелери; алынган упайлар жөнүндөгү күбөлүктү качан жана кайсы жерден алса болору жөнүндө (“ЖОЖдорго өтүү үчүн Жалпы республикалык тестке даярданабыз” аттуу акысыз китепчеден); негизги жана предметтик тесттер кайда, кайсы күнү жана саат канчада өткөрүлө тургандыгы жөнүндө (ар бирине берилүүчү кабарлоо баракчасынан)[1];

2.1.2      тестке катталуу жана катышуу укугуна;

2.1.3      өз тандоосу боюнча тестти кыргыз, орус тилинде тапшыруу укугуна;

2.1.4      тестти тынч жагдайда тапшыруу укугуна;

2.1.5      тест учурунда администраторлорго тесттин мазмунуна байланыштуу болбогон суроолорду берүү укугуна;

2.1.6       зарылчылык пайда болгон учурда “Тест тапшырмаларындагы так эместиктерди каттоо формасын” администратордон алуу жана толтуруу укугуна;

2.1.7       өтө зарыл болгон учурда администратордун уруксаты менен бөлмөдөн чыгуу укугуна. Мындай учурда окуучу бөлмөгө кайтканда, ага тапшырма аткаруу үчүн кошумча убакыт берилбейт;

2.1.8       капысынан ооруп калгандыгына же жүйөлүү башка себепке байланыштуу болгон учурда талап кылынган документтерди көрсөткөндөн кийин тестти  тест кызматы белгилеген күнү тапшыруу укугуна;

2.1.9       топтогон упайлары жазылган жана окшотуп жасоодон корголгон жеке Сертификатты (мындан ары- Сертификат) алуу укугуна. Сертификат Катышуучу негизги тестти тапшырган учурда гана берилет.  Предметтик тесттин жыйынтыктары ошол эле Сертификатта көрсөтүлөт.  Сертификат Катышуучу каттоодон өткөн жерден берилет. Кошумча каттоо учурунда катталган абитуриенттин Сертификаты ал каттоодон өткөн тест борбору караган райондук билим берүү борборунан берилет.

2.1.10      Сертификатта көрсөтүлгөн ЖРТ нын жыйынтыктарын эсепетөөнүн тууралыгын текшерүү укугуна. Баллдарды эсептөөнүн тууралыгын текшерүү Катышуучуларга  Сертификаттар  берилгенден кийин жана ЖОЖдорго кабыл алуунун биринчи туру башталганга чейин тест кызматы атайын белгилеген мөөнөттө өткөрүлөт (кабыл алуунун биринчи турунун башталыш датасы Сертификаттын арткы бетинде көрсөтүлөт) .

2.1.11     тест өткөрүү эрежелеринин жана шарттарынын бузулгандыгы тууралуу тест болуп өткөндөн кийин 3 күндүн ичинде тест кызматына арыз менен кайрылуу укугуна;

2.1.12     белгисиз себептер менен өз Сертификатын албай калган учурда  тест кызматына кайрылуу укугуна.

 

2.2         Жалпы республикалык тесттин катышуучусу төмөнкүлөргө милдеттүү:

2.2.1      бул “Жалпы республикалык тесттин катышуучусунун жүрүм-турум эрежелерин” сактоого (мындан ары - Эрежелер);

2.2.2      каттоо  учурунда бул Эрежелердин 1.5. пунктунда берилген документтердин түп нускаларын көрсөтүүгө жана өзү жөнүндө керектүү бардык маалыматты так берүүгө, анын ичинде: аты-жөнү, туулган күнү, чындыгында жашап жаткан жеринин почта дареги, телефон номери, бүтүргөн (бүтүрүп жаткан) окуу жайынын толук аталышы;

2.2.3       берилген маалыматтын аныктыгына жана каттоо формаларынын туура толурушулушунуна толук жоопкерчиликти алууга;

2.2.4       кабарлоо баракчасында көрсөтүлгөн тест өткөрүү борборуна тестке катышуу үчүн белгиленген күндө жана саатта келүүгө;

2.2.5       тест жүрүп жаткан учурда жанында бул Эрежелердин 1.5 пунктунда берилген документтерди алып жүрүүгө:

2.2.6       тестке дезинфекциялык каражаттарды жана 2 медициналык беткапты алып келүүгө;

2.2.7       тест администраторунун көрсөтмөлөрүн кунт коюп угуп, тест учурунда аларды так аткарууга;

2.2.8       башка Катышуучуларга жана  тест администраторлоруна сылык мамиле кылууга;

2.2.9       дисквалификация болгон учурда бөлмөдөн жана тест өткөрүү борборунан чыгып кетүүгө;

2.2.10      талаш болгон учурларда  абитуриент тест кызматынын кеӊсесине маектешүүгө чакырылса, инсандыгын күбөлөндүргөн документтердин түп нускасын жана кирүү талонун өзү алып келип, тестти өткөрүү процедуралары, документтерди толтуруу боюнча  пайда болгон суроолорго жооп берүүгө.

 

2.3          Тест катышуучусунун төмөнкүлөргө укугу жок:

2.3.1        “Жалпы республикалык тесттин Катышуучусунун жүрүм-турум эрежелерин” бузууга;

2.3.2        Жалпы республикалык тестке бир жылдын ичинде бирден көп жолу катталууга же катышууга;

2.3.3        тестке каттоодон өтпөй туруп катышууга;

2.3.4        тест тапшырууга өзүнөн башка адамды жиберүүгө;

2.3.5        жасалма документтерди көрсөтүп, жалган маалыматтарды берүүгө;

2.3.6       тест өтүп жаткан учурда же танапис учурунда  жанында уюлдук телефон, калькулятор, калькулятор менен саат, камера, фотоаппарат же башка электрондук нерселерди же байланыш каражаттарды, эгерде алар  иштебеген болсо да, же Катышуучу аны менен пайдалана турган болбосо да алып жүрүүгө;

2.3.7        тест администраторлорго өз милдеттерин аткарууга жолтоо болууга;

2.3.8        жанында шпаргалка, китеп, дептер жана башка маалымат булактарын, актай барактарды алып жүрүүгө;

2.3.9        башка Катышуучулардан жоопторду көчүрүүгө;

2.3.10      башка Катышуучуларга тестти аткарууга жолтоо болууга;

2.3.11      тест учурунда башка Катышуучулар менен сүйлөшүүгө;

2.3.12      тест дептерине кандайдыр бир белги коюп, жазууларды жазууга;

2.3.13      тесттин кийинки бөлүмүнө атайын уруксат берилмейинче өтүүгө;

2.3.14      убакыт өткөндөн кийин бүтпөй калган бөлүмгө кайрылып келүүгө;

2.3.15      чектелип берилген убакыттан кийин жазууга;

2.3.16      тест өтүп жатканда же танапис учурунда тест дептерин, жооп барагын же черновикти башка Катышуучуларга берүүгө;

2.3.17      жооп барагын, тест дептерин, черновиктерди тест өтүп жаткан аудиториядан сырткары алып чыгууну көздөөгө же алып чыгууга;

2.3.18      тесттик мезгил учурунда тест дептерлериндеги, жооп барактарындагы, черновиктердеги тест материалдарын  сүрөткө тартып алууга же болбосо кандай жол менен болсо да көчүрүүгө, башка адамдарга берүүгө. “Тесттик мезгил” деген учур – бул үстүбүздөгү жылы Кыргыз Республикасынын аймагында Жалпы республикалык тесттин өтүп жаткан бүт учуру. Тесттик мезгилдин убактысы тест башталган биринчи күндөн тартып акыркы тесттин бүткөн күнүнөн кийинки күнү аяктайт. 2021-жылы тесттик мезгил 18-майда башталып, 25-июнда аяктайт;

2.3.19      тесттик мезгил учурунда өтүп жаткан жылдагы тест тапшырмаларын, тест тапшырмаларынын жоопторун, черновиктерин кандай гана максат менен болбосун Интернеттин жардамы менен, социалдык тармактар аркылуу же  кандай да болбосун башка жол менен таркатууга;

2.3.20      башка Катышуучуларга же тест администраторлоруна орой мамиле кылууга же аларга карата күч колдонууга;

2.3.21      аудиториядан администратордун уруксатысыз чыгууга;

2.3.22      зарыл болгон учурда (документтер жасалма болгондо, башка бирөөнүн ордуна тест тапшырууга аракет жасалганда, жашыруун маалымат көчүрүлүп/таркап кеткенде ж.б.) тергөө жүргүзүүгө тоскоолдук кылууга;

2.3.23      эгерде абитуриент тестке каттоодон өтүп, бирок кандайдыр бир себептерден улам ага катыша албай калса, каттоо төлөмүн кайтарып берүүнү талап кылууга;

2.3.24      дисквалификация болгон учурда каттоо төлөмүн кайтарып берүүнү талап кылууга.

 

  1. 3.       ДИСКВАЛИФИКАЦИЯ

3.1         Катышуучу тапшырган тесттен четтетилип, өтүп жаткан жылы ошол тесттин жыйынтыгын алуу укугунан ажыраса бул  “Дисквалификация” болду деп түшүндүрүлөт.

3.2         Бул Эрежелерди бузган учурда, Катышуучу өтүп жаткан жылы тестти кайрадан тапшыруу укугунан ажырап, дисквалификацияланат.

3.3         Катышуучу дисквалификация болгон тестти өтүп жаткан жылы кайрадан тапшыра албайт.

3.4         Негизги тесттен дисквалификация болгон Катышуучу өтүп жаткан жылы ЖРТда алган баллдары көрсөтүлгөн Сертификатты ала албайт.

3.5         Негизги тесттен дисквалификация болгон Катышучу тестти андан ары тапшыруудан четтетилет.

3.6         Предметтик тесттен дисквалификация болгон Катышуучунун Негизги тесттин жана дисквалификация болбогон предметтик тестттердин жыйынтыктарын алууга  укугу бар.

3.7         Алдын ала эскертүү менен дисквалификация төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:

              Эгерде Катышуучу тест учурунда башка Катышуучулар менен сүйлөшсө, башка Катышуучуларга тестти тапшырууга жолтоо болсо, тест администраторлоруна өз милдеттерин аткарууга жолтоо болсо, орой мамиле кылып, же башка жол менен тартипти бузса. Мындай учурларда Катышуучуларга эскертүү берилет, эскертүү берилгендиги Катышуучунун жооп барагына белгиленет. Катышуучуга эки жолу эскертүү берилип, ал үчүнчү жолу эрежени бузса Катышуучу дисквалификацияланат дана өтүп жаткан жылы тестти кайрадан тапшыруу укугунан ажырап, аудиториядан чыгарылат

3.8         Алдын ала эскертүү берилбеген дисквалификация төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:

  • Тест жүрүп жаткан учурда же танапис учурунда катышуучудан шпаргалка табылса.

Шпаргалка катары ЖРТнын тесттерине тиешеси бар, кайсы жерге жазылган болсо дагы (дененин ар кайсы жерине жазылган жазуулар дагы), ар кандай жазуулар  (формула, эреже, тапшырмалардын мисалдары, жооптор, белгилер  ж.б.у.с.) эсептелет.

  • Катышуучуда тест жүрүп жаткан учурда  же танапис учурунда төмөнкү нерселер болсо: уюлдук телефон, калькулятор, калькулятору бар саат, камера, фотоаппарат жана башка электрондук нерселер жа байланыш каражаттары, алар иштебеген абалда болуп же Катышуучу, анын айткан сөздөрүнө караганда, аны менен пайдалана турган болбосо да;
  • Катышуучу тест өтүп жатканда же танапис учурунда башка адамга тест дептерин, жооп барагын, черновик, шпаргалканы берсе;
  • Катышуучу тест дептерин, жооп барагын, же черновикти тест жүрүп жаткан аудиториядан сырткары алып чыгарса же алып чыгарууга аракет жасаса, тест дептеринин материалдарын, тест тапшырмаларын, жооп барактарды, черновиктерди сүрөткө тартып же башка жол менен көчүрсө, “тесттик мезгил” учурунда башка адамдарга жөнөтсө/берсе;
  • Катышуучу өтүп жаткан жылдын тест тапшырмаларын, тест тапшырмаларынын жоопторун, черновиктерди, кандай гана максатта болбосун Интернеттин жардамы менен, социалдык тармактарда, же кандай болбосун башка жол менен  “тесттик мезгил” учурунда таратса;
  • Катышуучунун ордуна тестти башка адам тапшырса;

3.9         Тест менен байланышкан  кандайдыр бир так эмес, же талаш учурларда Каитышуучу тест кызматынын кеӊсесине маектешүүгө чакырылат. Катышуучу өзү инсандыгын күбөлөндүргөн документтердин түп нускасын, тестке киргизүү талонун алып келип, пайда болгон суроолорго жооп берүүгө тийиш. Пайда болгон суроолор такталмайын Катышуучуга Сертификат берилбейт.

3.10       Эгерде тестте көчүргөн, же тестти башка адам тапшырган деп шек саналып, же башка талаш болгон учурлар пайда болсо, тийиштүү негиздер жетиштүү болгон учруда тест кызматы Катышуучуга кайрадан тест тапшыртышы мүмкүн. Эгерде Катышуучу тестти кайрадан тапшыруудан баш тартса, анда анын тестинин жыйынтыктары берилбейт. Эгерде Катышуучу кайрадан тестти тапшырып, анын жыйынтыгы биринчи тапшырган тестинин жыйынтыгынан 15 пайыздан көп төмөн болгон айырмада болсо, Катышуучу өз жыйынтыгын тастыктаган жок деп эсептелип, анын тестинин жыйынтыктары жокко чыгарылат. Эгерде абитуриент тестти кайрадан тапшырганда ийгиликтүү өтсө, ага биринчи тапшырган тесттин жыйынтыгы берилет.

3.11       Тест материалдары жоголгон, же жашырындык сакталбаган  учурларда тесттик кызмат тесттин жыйынтыктарын жокко чыгара алат.